Στην παρούσα μελέτη μας προσπαθήσαμε να παρουσιάσουμε τη σχέση μεταξύ του Συμέων του Νέου Θεολόγου και του Γρηγορίου του Παλαμά σχετικά με τη διδασκαλία τους περί θεολογίας, θεοπτίας και θεώσεως. Διαπιστώσαμε την ενότητα των σχετικών διδασκαλιών τους, αλλά και την αδιαμφισβήτη εξέλιξη από την περιγραφή των εμπειριών του Συμεών στην θεολογική ανάπτυξη του Παλαμά. Σχετικά με τον όρο «θεολογία» διακρινίσαμε μια διαφορά μεταξύ των δύο Πατέρων, η οποία όμως βρίσκεται μόνο στο γλωσσικό επίπεδο. Ο Συμεών φαίνεται να ταυτίζει τη θεολογία και τη θεοπτία, ενώ ο Παλαμάς, αναγκαζόμενος να δεχτεί τον Βαρλαάμ ως θεολόγο, τη διακρίνει από τη θεοπτία, τονίζοντας και την αδιάσπαστη σχέση μεταξύ τους. Η απάντηση του Συμεών και του Παλαμά στο ανθρωπιστικό ρεύμα άρχισε να κέρδιζει έδαφος στο Βυζάντιο κυρίως μετά την Εικονομαχία ήταν, πρώτον, η διάκριση της φιλοσοφίας από τη θεολογία, διότι "διττὸν τὸ τῆς σοφίας εἶδος", κατά την έκφραση του Παλαμά. Η σημαντικότερη όμως απάντησή τους ήταν, δεύτερον, η υπογράμμιση της άρρηκτης σχέσης θεολογίας-θεοπτίας. Κατά τους Συμεών και Παλαμά ο Θεός εμφανίζεται και γνωρίζεται ως φως και η φωτοφάνεια είναι εν τέλει θεοφάνεια. Ο πρώτος περιγράφει ευθέως τις δικές του εμπειρίες της θεοπτίας και θεώσεως, ο δεύτερος τις διατυπώνει με θεολογικώτατο τρόπο.